Help, de psychiater wordt gek – Frits Oostervink

Recensie: Help, de psychiater wordt gek – Frits Oostervink
Uitgeverij: Uitgeverij De Brouwerij | Brainbooks
20190323_221602.jpg

Een schrijnend bericht: de GGZ wordt steeds meer uitgekleed, met alle gevolgen van dien. Helaas hebben zowel mijn partner als ik hebben de afgelopen jaren beide ondervonden dat het best wel triest gesteld is met de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Van lange wachtlijsten tot verkeerde overdracht of geen controle op medicatie. Gelukkig zijn we zelf nog scherp genoeg om ons hiervan bewust te zijn en aan de bel te trekken als iets niet klopt, maar ik vraag me af wat de psychiatrische patiënten die minder mondig of scherp zijn moeten… Schrijnend… Daarom ben ik heel erg benieuwd naar het verhaal van een insider: de psychiater zelf. Hoe beleeft hij de versobering van en bezuinigingen in de GGZ? Welke consequenties ziet hij? Is het zo erg als ik zelf bedenk, valt het wel mee of is het misschien nog veel erger?

Samenvatting
Als patiënten hamerstukken worden: zorgen om de zorg

Na een ‘bijna-calamiteit’ met een patiënt kondigt de auteur, een ervaren ouderenpsychiater in een ggz-instelling, voor zichzelf een patiëntenstop af omdat hij onder de hoge werkdruk niet de medische verantwoordelijkheid wil nemen voor nog meer patiënten. Tijdens het functioneringsgesprek met zijn manager dat hierop volgt, voelt hij zich niet serieus genomen.

Hij begint aantekeningen te maken die hij later uitwerkt tot een uniek dagboek van een werkweek. Daarmee geeft hij een indruk van de diversiteit aan activiteiten en hoe hij tegen de stroom in tracht goede patiëntenzorg te leveren. Hij beschrijft de harde en onnavolgbare tegenstellingen die hij in de zorg tegenkomt, wat het hem doet en hoe hij zich staande houdt tegenover de overbodige regels, procedures en voorschriften die hem belemmeren in zijn werk, afgewisseld met persoonlijke gedachten en unieke verhalen over patiënten met hun psychiatrische achtergrond.

Ouderenpsychiatrie is een heel andere tak van sport dan de jongere volwassenenpsychiatrie, met meer aandacht voor de complexe invloed van geestelijke en lichamelijke veroudering op psychiatrische -, cognitieve – en somatische aandoeningen en de sociale context waarbinnen ouderen, hun verwanten en ambulante zorg interacteren. Het aantal ouderen neemt toe en daarmee ook het aantal met een psychiatrische aandoening die deskundige hulp zullen behoeven.

‘Help. de psychiater wordt gek’ maakt een breder publiek bekend met de ouderenpsychiatrie en de invloed van alle wet- en regelgeving en administratieve lastendruk op het dagelijks werk. Het wil een bijdrage leveren aan de discussie of wij met het nieuwe zorgstelsel en de bijbehorende zakelijke mentaliteit die ermee gecultiveerd wordt wel op de goede weg zijn.

Het boek is bedoeld voor iedereen die met dit onderwerp bezig is, voor patiënten en familie, professionals (in opleiding), bestuurders en managers werkzaam in de GGZ.

Over de auteur
Frtits Oostervink (1952) studeerde geneeskunde aan de VU in Amsterdam en specialiseerde zich tot psychiater in Maastricht. Tijdens deze opleiding maakte hij kennis met de ouderenpsychiatrie waarin hij inmiddels 30 jaar werkzaam is. De afbouw van voorzieningen voor ouderen en het wegbezuinigen van ouderenafdelingen in de GGZ beziet hij met zorg.

Mijn mening
Het is erg, veel erger dan ik zelf had kunnen bedenken. Je krijgt via de media wel eens wat mee, maar het blijkt verder te gaan dan wat je hoort en leest. Het is confronterend om te lezen hoe de GGZ-zorg uitgekleed wordt. Meer administratie, minder personeel en dus minder aandacht voor de patiënt en meer kans op fouten. Wat ik schokkend vond om te lezen, is dat psychiaters eindverantwoordelijk zijn voor patiënten die ze soms niet of slechts één keer zien/spreken. Onverantwoord.

Het boek heeft een prettig format: in de vorm van een soort dagboek zijn de belevenissen van deze psychiater duidelijk en interessant beschreven. Soms werd het een beetje langdradig, maar door de interessante materie wilde ik wel steeds verder lezen. De hoofdstukken zijn wat aan de lange kant, zodat ‘even het hoofdstuk uitlezen’ er vaak niet bij was voor mij. Daarvoor was het net iets te veel informatie in een keer, maar ik denk dat het een mooie vergelijking is voor de werkdag van een psychiater: te lang en te veel informatie. Verder heeft het boek een mooie cover, die direct de aandacht trekt en de boodschap onderstreept.

Een minpuntje zijn de vele patiënten waarvan de casus beschreven worden. Dit onderbreekt het verhaal meestal en door de grote hoeveelheid patiënten was ik soms het spoor bijster en moest ik weer even terugbladeren naar de casusbeschrijving om te weten om wie het nu ook alweer ging. Ik kan me voorstellen dat psychiaters dit soms ook zo ervaren in hun werk.
Tegelijkertijd zijn de casussen op zich heel goed geschreven, begrijpelijk ook, en nodig voor het verhaal. Zo wordt de urgentie van het verhaal nog duidelijker. Het is dus eigenlijk een plus-minpuntje.

Mijn ouders hebben hun hele werkzame leven in de gezondheidszorg gewerkt en zelf heb ik ruim zes jaar bij een zorgverzekeraar gewerkt. Dat scheelt bij dit verhaal: ik begrijp meteen waar Frits Oostervink het over heeft als hij over DBC’s, pammetjes en andere medicatie of medische termen begint. Dat kan voor mensen buiten dit vak nog wel een belemmering zijn bij het lezen van dit boek, hoewel Oostervink zijn best doet om termen uit te leggen of makkelijker te omschrijven. Het haalt wel de vaart uit het verhaal.

Voor mij is het dus een duidelijk, verhelderend en daardoor schokkend boek. Een aanrader als je wilt weten wat er nu echt in de psychiatrie speelt en wat de consequenties nu eigenlijk zijn. En dan heeft Oostervink zich hier alleen nog maar gericht op de ouderenpsychiatrie; we hebben het nog niet eens over de jeugdpsychiatrie, verslavingszorg of forensische psychiatrie. De gevolgen daar kunnen vaak nog verstrekkendere gevolgen hebben, kijk maar naar de berichten in de media…

Ik zou de politiek met klem willen aanraden dit boek te lezen en nog eens goed na te denken over de bezuinigingen in de zorg. En dan met name in de GGZ. Deze patiënten zijn ook ziek, ook al is het meestal niet zichtbaar. Deze patiënten hebben genoeg aan hun eigen geestelijke strijd. Psychiatrisch hulpverleners in alle gradaties voeren de strijd om hen beter te maken of hun leven te verlichten, daar moet geen strijd om de centen of om de aandacht van de hulpverlening bij komen. Het is zo vaak al zwaar genoeg. Niet alleen voor patiënten, maar ook voor de psychologen, psychiaters en psychiatrisch verpleegkundigen (en alle andere hulpverleners die ik nu vergeet) is het zwaar. Elke minuut moeten verantwoorden, targets moeten halen terwijl we het hier over patiënten van vlees en bloed hebben, die ieder weer op hun eigen manier reageren en waarbij geen casus gelijk is, behandelingen die niet kunnen plaatsvinden omdat er geen budget voor is, etc. Schrijnend, ik kan het niet anders zeggen.

Zoals ik eerder al aankondigde, splits ik mijn oordeel vanaf dit jaar op in verschillende onderdelen:

  • Cover en titel: 5*****
  • Verhaal: 5*****
  • Schrijfstijl: 3***
  • Redactie: 3***

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s