Recensie: Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte – Joachim Meyerhoff

wp-1460901535726.jpg

Recensie: Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte – Joachim Meyerhoff
Uitgeverij: Uitgeverij Signatuur

De titel spreekt mij wel aan: die klinkt vrij pathetisch en belooft in mijn optiek een groots verhaal. Dus meld ik me aan bij uitgeverij Signatuur om dit boek te recenseren. Wat ik ontvang: een prachtig boek, hardcover, met een leeslint. Ik heb zin om dit luxe boek te lezen… Heb ik daar spijt van gekregen? Of is dit een literair juweeltje dat je gelezen móét hebben? Nieuwsgierig geworden? Lees dan snel verder…

Samenvatting
Op mijn twintigste werd ik tot mijn grote verrassing in München op een toneelschool aangenomen en trok ik bij mijn grootouders in omdat ik geen kamer kon vinden. Het contrast tussen deze twee werelden had niet groter kunnen zijn. Hierover wil ik vertellen: over mijn boven alles beminde grootouders, met z’n tweeën gevangen in hun schitterende huis, en over hoe het is als iemand tegen je zegt: ‘Je moet leren met je tepels te glimlachen.’

Zijn grootmoeder, ooit zelf actrice, is nog steeds een diva. Zijn grootvader, een gepensioneerde filosofieprofessor, is een scherpe, intimiderende maar slechthorende man. Hun dagen zijn ingedeeld aan de hand van absurde rituelen waarin alcohol een belangrijke rol speelt. Met de dagelijkse afwisseling van het grootse maar vreemde leven van zijn grootouders en de net zo bedenkelijke gang van zaken op de theaterschool, vertelt Joachim Meyerhoff weer een voortreffelijk, ontroerend, grappig en raak verhaal. Een hommage aan zijn grootouders en een eerlijk verslag van zijn confronterende vlucht in acteren.

Over de auteur
Joachim Meyerhoff (1967) is voor zijn debuutroman Alle Toten fliegen hoch. Amerika bekroond met de Franz-Tumler-Literaturpreis 2011 en de aanmoedigingsprijs van de Bremer Literaturpreis 2012. Sinds 2005 maakt hij deel uit van het ensemblegenootschap van het Wiener Burgtheater. In zijn zesdelige theatercyclus Alle Toten fliegen hoch trad hij op als verteller en in 2007 werd hij tot toneelspeler van het jaar verkozen. Zijn tweede boek Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest, is genomineerd geweest voor de Deutsche Buchpreis en is een enorme bestseller in Duitsland.

Mijn mening
Degenen die mij ook op Facebook volgen weten het al: dit was een 3 weken durende worsteling. Het vervelende is alleen: ik kan er de vinger niet op leggen waar dit aan ligt. Want het klopt dat Meyerhoff de mooiste zinnen en de meest sprekende beeldspraak gebruikt. Het taalgebruik is werkelijk fenomenaal, ook al doet het soms wat groots aan. Maar dat past weer uitstekend bij de titel en bij de houding en het gedrag van de personages.

Nee, waar het aan ligt dat het een worsteling is geworden… Ik weet het niet. Misschien mis ik de vaart in het verhaal, een bepaalde spanning. Geen idee. Maar ik weet wel dat ik dit boek niet snel zal aanraden, of je moet echt van dit soort boeken houden.

Ik heb me misschien iets teveel ingeleefd in de “ik” van het verhaal, die bij zijn grootouders intrekt. Dat beklemmende gevoel dat je je helemaal moet schikken naar hen, hun gebruiken overneemt en alleen buiten de deur uit de band kunt springen. Misschien heeft dat me teveel beklemd dat ik niet door kon lezen.

Ik ben normaal niet van het verklappen, maar de tweede helft van het boek, waarin ineens mensen overlijden, had in mijn ogen de meeste vaart. Er is in de tweede helft één hoofdstuk dat ook een beetje uit de toon valt: hierin wordt ineens een opsomming van gebeurtenissen gegeven in hele korte alinea’s, terwijl de rest van het verhaal zich ellenlang over de pagina’s uitsmeert.

Mijn oordeel is een magere 3 sterren op de schaal van 5. Het is tegenstrijdig. Ik kwam er bijna niet doorheen, maar ik vond het boek prachtig qua taalgebruik en beeldspraak. Probeer het zelf… Of niet…

Advertenties

Recensie: Eén nacht, Markovitsj – Ayelet Gundar-Goshen

wpid-wp-1445973428485.jpg

Dankzij Meridiaan Uitgevers heb ik dit prachtige boek gelezen! Dit boek had ik zelf niet in de winkel gekocht, maar nu ik weet hoe mooi het verhaal is, kan ik iedereen aanraden dit wel te doen! Lees mijn recensie maar en oordeel zelf…

Twee mannen steken de oceaan over om met vrouwen te trouwen die ze niet kennen, om zo de vlucht uit het nationaalsocialistische Europa mogelijk te maken. Zeëv Feinberg, schuinsmarcheerder en trotse eigenaar van een enorme snor, beschouwt dit inderdaad meteen al als een nephuwelijk: hij verlangt naar zijn meisje thuis, die zo lekker naar sinaasappels ruikt. Uitgerekend de onzichtbare Jacob Markovitsj treft de beeldschone Bella. Maar eenmaal terug in Palestina weigert hij Bella de van tevoren afgesproken scheiding en zijn nephuwelijk wordt een levenslange obsessie. Voor beiden. ‘Eén nacht, Markovitsj’ mengt op briljante wijze persoonlijke levens en wereldgeschiedenis in een onvergetelijk verhaal. “Een psychologisch meesterstuk, tjokvol originaliteit en weergaloze humor.”

Een heel bijzonder verhaal. Anders kan ik het niet omschrijven. Op geen enkel punt voel je je persoonlijk betrokken bij het verhaal door de afstandelijke manier van schrijven, maar toch wordt je wel elke keer naar het verhaal getrokken en wil je weten waar het verhaal nu eigenlijk naartoe gaat. Hoe het afloopt, dat is tot op het eind een verrassing.

Het boek is in 4 delen verdeeld: Vóór, Tijdens, Na, En daarna.

“Vóór” beschrijft de periode van de jaren ’30, toen het nationaalsocialisme de kop op stak in Europa. In dit deel gaan Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj naar Europa om te trouwen met Europese Jodinnen, zodat ze kunnen vluchten naar het Heilige Land. Dit is een nephuwelijk, maar Jacob Markovitsj weigert te scheiden van Bella als ze eenmaal terug zijn. Een stille strijd binnen hun huwelijk volgt.

“Tijdens” beschrijft de periode in de jaren ’40, de tijd van de oorlog in Palestina, waarna het moderne Israël geboren is. In dit deel wordt beschreven hoe Zeëv Feinberg geestelijk geschonden uit de strijd komt. Hij en Sonja drijven uit elkaar. Sonja vraagt zelfs aan de adjunct-leider van de ondergrondse of hij Zeëv alsjeblieft weer naar Europa kan sturen. Hij vervult haar wens en vlak nadat Zeëv uitgezonden is, verhuist Sonja naar Tel Aviv om daar een hoge functie te gaan bekleden.

“Na” vertelt vooral het verhaal van de kinderen van Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj in de jaren ‘50/’60. Elk van deze kinderen heeft zijn eigen verhaal. Uiteindelijk blijken ze op zekere hoogte parallellen in hun levens te hebben. De kinderen gaan enigszins gebukt onder het heroïsche verleden van Zeëv Feinberg en zijn tijdgenoten en hun eigen leven in vredestijd. Ze hebben het idee dat ze niks voorstellen en nergens groot in kunnen zijn. Zo komt het dat deze drie kinderen op pad gaan, met alle gevolgen van dien. In de tijd dat de kinderen op hun eigen kruistocht zijn, besluit Jacob Markovitsj eindelijk zijn Bella te laten gaan. Zij “beloont” hem dan met één nacht samen in één bed, iets dat ze tijdens hun hele huwelijk nooit hebben gedaan.

“En daarna” beschrijft de laatste dagen van het leven van Jacob Markovitsj. Hij leeft alleen nog voor het voeren van “zijn” duiven.

Dit verhaal zit stilistisch mooi in elkaar. Er worden veel stijlfiguren, zoals metaforen en hyperbolen, gebruikt. Veel beeldspraak, zonder dat ik het storend vind. Doordat de personages allemaal met zowel voor- als achternaam worden genoemd blijft het verhaal afstandelijk. Toch is het zo’n verhaal waarvan je wilt weten hoe het nu afloopt. Thema’s als loslaten, vrijheid en eenzaamheid zijn de rode draad in dit boek.

Ik ben onder de indruk van dit verhaal, over de geboorte van het moderne Israël en het wel en wee van twee mannen en hun vrouwen. Voor mij 4 van de 5 sterren.