Recensie: Eerst was er de zee – Tomás González

wp-1451213226498.jpg

Ik werd door Meridiaan Uitgevers gevraagd of ik het filosofische verhaal Eerst was er de zee van Tomás González wilde recenseren. Ik ben best nieuwsgierig naar filosofie en filosofische verhalen, vooral omdat ik de studie Algemene Cultuurwetenschappen volg, waarvan filosofie één van de vier hoofdrichtingen is. Dus ik zei ja. Ik sta open voor allerlei verhalen en genres, dus kom maar op met dit verhaal!

Samenvatting
De jonge intellectuelen J. en Elena verlaten hun hippe leven in de stad om een nieuw leven te beginnen op een afgelegen tropisch eiland. Ze verlangen naar een eerlijk bestaan, zelfvoorzienend en terug naar de natuur.
Maar er ontstaan al snel scheurtjes in hun droom. Het paradijs verandert in een hel als noodweer, oplopende schulden, hun breekbare relatie, en zelfs de zee hen dreigen te vernietigen.
Een ironisch relaas van de rampzalige botsing tussen het gedroomde leven en de harde wekelijkheid.

Fragment
Eerst was er de zee. Alles was duister. Er was geen zon,
geen maan, er waren geen mensen, dieren of planten.
De zee was overal.
De zee was de moeder.
De zee was geen mens.
De moeder was geen mens, ze was geen ding of zoiets.
Zij was de geest waaruit alles voortkwam,
en zij was gedachte en herinnering.

Scheppingsverhaal van de Kogi

Over de auteur
Tomás González (1950, Medellín) werkte als barman in een hippe club in Bogotá terwijl hij filosofie studeerde. Uiteindelijk besloot zijn baas, de eigenaar van de club, om González’ eerste roman uit te geven. Sindsdien heeft González als vertaler gewerkt in Miami en New York, terwijl hij ondertussen bleef schrijven. Tegenwoordig woont hij weer Colombia, in een klein landhuisje in een diep dal. Hier heeft hij gezelschap van een grote, zwarte hond en een eenkennige en eigenzinnige papegaai.

Mijn mening

Het verhaal is vlot geschreven. Als ik lees hoeveel Tomás González altijd aan het schaven en herschrijven is aan zijn teksten, vind ik het nog best knap dat er zo’n leesbare tekst overgebleven is. Vaak wordt het dan zo’n gekunsteld iets. Dit verhaal loopt lekker, alsof er een soort cadans in het verhaal zit, ondanks dat het geen poëzie is.

Doordat er een aantal keer in het verhaal vooruit gewezen wordt naar de vroege dood van J., werd ik aangespoord om door te lezen. Ik wilde weten hoe hij aan zijn einde kwam. Zou één van de eilandbewoners dat gedaan hebben, of Elena, of was hij gewoon door een ongeluk of ziekte overleden? Deze vraag loopt als een rode draad door het verhaal en zorgt voor de vaart. Het verhaal is ook kort, slechts 163 bladzijden, waardoor je er in een paar uurtjes doorheen bent.

Het verhaal is goed opgebouwd en bestaat uit korte hoofdstukken, die vanuit een alwetende verteller verteld worden. Alleen hoofdstuk 19 is hierop een uitzondering. Dit betreft een brieffragment die vanuit de “ik” verteld wordt. Dit hoofdstuk valt erg uit de toon, door de zo verschillende invalshoek ten opzichte van de overige hoofdstukken.

Ik vond het lastig om te duiden wie die ik in hoofdstuk 19 nou is. Uit het nawoord begrijp ik dat het om Guillermo gaat, de favoriete neef van J. In het nawoord wordt ook uitgelegd dat dit verhaal gebaseerd is op de waargebeurde geschiedenis van zijn broer, die in 1977 door geweld om het leven kwam. De ik in hoofdstuk 19 is daarmee ook gelijk aan de auteur. De overeenkomst is onder andere dat hij filosofie gestudeerd heeft in Bogotá. Het nawoord is in dit geval erg belangrijk om te lezen, omdat het je helderheid verschaft over het verhaal en de relatie tussen de schrijver en het verhaal. Je kent de achtergrond en kunt sommige passages beter duiden.

De beschrijving van handelingen, de omgeving en de personages is goed, soms wat hoogdravend, soms erg abstract. Ik denk dat daar vooral de filosofische inslag uit blijkt. Het hele verhaal speelt zich dicht bij de natuur af, eigenlijk letterlijk in de natuur, omdat J. en Elena overgeleverd zijn aan de weergoden op hun afgelegen eiland. Dit heeft grote invloed op het humeur van de hoofdpersonages, hun relatie en de relatie met de eilandbewoners.

Toch krijgt dit verhaal van mij slechts 3 van de 5 sterren. Het is een kwestie van smaak. Het verhaal kwam niet dichtbij, ik voelde steeds een afstand. Ik wilde wel weten hoe het zou eindigen voor J., maar ik kon er niet rouwig om zijn. Ik voelde geen sympathie voor de hoofdpersonen, ik leefde niet echt met ze mee. Ik voelde me echt een toeschouwer van het verhaal. En dan van zo’n verhaal dat je van horen zeggen hebt. Hier en daar vond ik het taalgebruik en de filosofische omschrijvingen prachtig, maar soms net iets te zweverig of vergezocht. Misschien moet ik het een paar keer herlezen voordat ik het beter kan waarderen, doordat ik dan alles waarschijnlijk beter kan begrijpen vanuit filosofisch oogpunt.

Advertenties

Het geheim van Vesalius – Jordi Llobregat

wp-1449586796584.jpg

Het geheim van Vesalius kreeg ik van Meridiaan Uitgevers om te recenseren. Het onderwerp boeit me enorm, omdat ik altijd al geïnteresseerd ben geweest in geneeskunde. En laat dit nu een mysterieus verhaal zijn over het beroemdste werk van Vesalius, waarin hij de anatomie van de mens nauwkeurig beschrijft. De perfecte combinatie van spanning en geneeskunde. Tenminste, zo lijkt het vooraf. Wil je weten of dit boek aan mijn verwachtingen heeft voldaan? Lees dan gauw verder….

Samenvatting
Barcelona, 1888, het jaar van de Wereldtentoonstelling.

Daniel Amat, een jonge professor uit Oxford, keert na jarenlange afwezigheid terug naar de stad omdat zijn vader is overleden. Al snel raakt hij betrokken bij een aantal gruwelijke moorden op jonge meisjes. Daniel gaat op zoek naar de meedogenloze moordenaar en wordt daarbij geconfronteerd met zaken uit het verleden die hij meende voor eeuwig en altijd achter zich te hebben gelaten.

De straatarme journalist Bernat Fleixa jaagt op een scoop. Samen met de briljante student geneeskunde Pau Gilbert zoekt hij het eeuwenoude manuscript van Vesalius, grondlegger van de anatomie. Maar er zijn meer kapers op de kust en een van hen heeft zeer duistere bedoelingen …

Verraad, verboden liefde en geheimen tegen de achtergrond van het tumultueuze, razendsnel veranderende Barcelona van de negentiende eeuw, waar niets is wat het lijkt en niemand veilig is voor het verleden.

Over de auteur
Jordi Llobregat (1971, Valencia) is, naast auteur, ook de directeur van een bedrijf gespecialiseerd in stadsontwikkeling en de organisator van het noir fiction festival Valencia Negra. Het geheim van Vesalius is zijn eerste roman.

Mijn mening
Ik moest even in het verhaal komen, maar toen ik eenmaal de smaak te pakken had, kon ik het boek nauwelijks wegleggen. Llobregat heeft een hele fijne manier van vertellen. Hij wisselt het vertelperspectief bijna elk hoofdstuk. Dit lijkt eerst vervelend omdat het verhaal van de hak op de tak springt, maar hoe verder je komt hoe beter het effect blijkt: je wilt blijven doorlezen, omdat je zo graag wilt weten hoe het verhaal verder gaat en hoe het met alle personages afloopt.

De hoofdpersonages worden allemaal erg goed uitgewerkt en hebben genoeg diepgang. Zelfs de bijfiguren krijgen karakteristieken mee waardoor je ze steeds weer herkent, ook al kun je de namen misschien niet even goed onthouden. Dat laatste had ik tenminste, want er komt bijvoorbeeld een Sánchez en een Sanchís in voor. De ene is een corrupte politieofficier, terwijl de andere de baas is van de plaatselijke krant. Dan is het fijn dat je de karakteristieken van de persoon wel hebt onthouden, zodat je in ieder geval weet met welk figuur je te maken hebt.

“Vivitur ingenio, caetera mortis erunt”
De geest leeft voort, al het andere is sterfelijk – Andreas Vesalius (1514 – 1564)

Dit motto is de rode draad door het verhaal. De thema’s sterfelijkheid, rouw, maar ook liefde en doorzettingsvermogen worden hier prachtig aan opgehangen. Dit verhaal heeft voor mij alle ingrediënten om de volledige 5 sterren te verdienen: humor, spanning, intrige, mysterie, tragedie. Het is zo goed uitgewerkt! Er zitten een paar zeer verrassende wendingen in het verhaal, die absoluut toegevoegde waarde hebben. Ik verklap ze hier uiteraard niet, maar raad jullie aan het boek te gaan lezen. Het geheim van Vesalius heeft mijn verwachtingen zelfs overtroffen.

De zoektocht naar het geheime manuscript van Vesalius en naar de moordenaar doet een beetje denken aan De schaduw van de wind van Carlos Ruiz Zafón. Dezelfde sfeer en dezelfde soort zoektocht. Maar toch op geheel eigen wijze weergegeven. Lezen dus!

Recensie: Eén nacht, Markovitsj – Ayelet Gundar-Goshen

wpid-wp-1445973428485.jpg

Dankzij Meridiaan Uitgevers heb ik dit prachtige boek gelezen! Dit boek had ik zelf niet in de winkel gekocht, maar nu ik weet hoe mooi het verhaal is, kan ik iedereen aanraden dit wel te doen! Lees mijn recensie maar en oordeel zelf…

Twee mannen steken de oceaan over om met vrouwen te trouwen die ze niet kennen, om zo de vlucht uit het nationaalsocialistische Europa mogelijk te maken. Zeëv Feinberg, schuinsmarcheerder en trotse eigenaar van een enorme snor, beschouwt dit inderdaad meteen al als een nephuwelijk: hij verlangt naar zijn meisje thuis, die zo lekker naar sinaasappels ruikt. Uitgerekend de onzichtbare Jacob Markovitsj treft de beeldschone Bella. Maar eenmaal terug in Palestina weigert hij Bella de van tevoren afgesproken scheiding en zijn nephuwelijk wordt een levenslange obsessie. Voor beiden. ‘Eén nacht, Markovitsj’ mengt op briljante wijze persoonlijke levens en wereldgeschiedenis in een onvergetelijk verhaal. “Een psychologisch meesterstuk, tjokvol originaliteit en weergaloze humor.”

Een heel bijzonder verhaal. Anders kan ik het niet omschrijven. Op geen enkel punt voel je je persoonlijk betrokken bij het verhaal door de afstandelijke manier van schrijven, maar toch wordt je wel elke keer naar het verhaal getrokken en wil je weten waar het verhaal nu eigenlijk naartoe gaat. Hoe het afloopt, dat is tot op het eind een verrassing.

Het boek is in 4 delen verdeeld: Vóór, Tijdens, Na, En daarna.

“Vóór” beschrijft de periode van de jaren ’30, toen het nationaalsocialisme de kop op stak in Europa. In dit deel gaan Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj naar Europa om te trouwen met Europese Jodinnen, zodat ze kunnen vluchten naar het Heilige Land. Dit is een nephuwelijk, maar Jacob Markovitsj weigert te scheiden van Bella als ze eenmaal terug zijn. Een stille strijd binnen hun huwelijk volgt.

“Tijdens” beschrijft de periode in de jaren ’40, de tijd van de oorlog in Palestina, waarna het moderne Israël geboren is. In dit deel wordt beschreven hoe Zeëv Feinberg geestelijk geschonden uit de strijd komt. Hij en Sonja drijven uit elkaar. Sonja vraagt zelfs aan de adjunct-leider van de ondergrondse of hij Zeëv alsjeblieft weer naar Europa kan sturen. Hij vervult haar wens en vlak nadat Zeëv uitgezonden is, verhuist Sonja naar Tel Aviv om daar een hoge functie te gaan bekleden.

“Na” vertelt vooral het verhaal van de kinderen van Zeëv Feinberg en Jacob Markovitsj in de jaren ‘50/’60. Elk van deze kinderen heeft zijn eigen verhaal. Uiteindelijk blijken ze op zekere hoogte parallellen in hun levens te hebben. De kinderen gaan enigszins gebukt onder het heroïsche verleden van Zeëv Feinberg en zijn tijdgenoten en hun eigen leven in vredestijd. Ze hebben het idee dat ze niks voorstellen en nergens groot in kunnen zijn. Zo komt het dat deze drie kinderen op pad gaan, met alle gevolgen van dien. In de tijd dat de kinderen op hun eigen kruistocht zijn, besluit Jacob Markovitsj eindelijk zijn Bella te laten gaan. Zij “beloont” hem dan met één nacht samen in één bed, iets dat ze tijdens hun hele huwelijk nooit hebben gedaan.

“En daarna” beschrijft de laatste dagen van het leven van Jacob Markovitsj. Hij leeft alleen nog voor het voeren van “zijn” duiven.

Dit verhaal zit stilistisch mooi in elkaar. Er worden veel stijlfiguren, zoals metaforen en hyperbolen, gebruikt. Veel beeldspraak, zonder dat ik het storend vind. Doordat de personages allemaal met zowel voor- als achternaam worden genoemd blijft het verhaal afstandelijk. Toch is het zo’n verhaal waarvan je wilt weten hoe het nu afloopt. Thema’s als loslaten, vrijheid en eenzaamheid zijn de rode draad in dit boek.

Ik ben onder de indruk van dit verhaal, over de geboorte van het moderne Israël en het wel en wee van twee mannen en hun vrouwen. Voor mij 4 van de 5 sterren.

Recensie: Al onze namen – Dinaw Mengestu

image

Voor Meridiaan uitgevers mocht ik het boek “Al onze namen” van Dinaw Mengestu recenseren. Dit was zeker geen straf!
Lees hieronder een korte samenvatting van het verhaal en mijn recensie!


Isaac, een vluchteling uit Oeganda, strijkt neer in de Verenigde Staten. Hier wordt hij verliefd, hier bouwt hij een nieuw leven op met Helen, zijn maatschappelijk werker. Maar zijn ogenschijnlijk kalme bestaan in het Midwesten wordt overschaduwd door het verleden waar hij amper zijn mond over opendoet. Niet zozeer om wat hij heeft gedaan, maar om wie hij heeft achtergelaten: de vriend die hem zo lief was, de charismatische leider die hem eerst de revolutie liet kennen en toen alles opofferde om hem te redden.

In Al onze namen onderzoekt Mengestu opnieuw op gevoelige en intelligente wijze de thema’s ballingschap, verlies en eenzaamheid.

Een ontroerend, maar ook schokkend verhaal, afwisselend verteld door de ogen van Helen en Isaac. Het wordt niet bij name genoemd, maar de eenzaamheid en een soort hopeloosheid is voor zowel Helen als Isaac een issue.

Het is een tijdloos verhaal over een vluchteling die in Amerika neerstrijkt en daar een leven probeert op te bouwen. Dit lukt maar moeizaam, omdat zwarte mensen niet voor vol worden gezien in de streek waar hij terechtkomt. Hij wordt verliefd op zijn maatschappelijk werkster, maar een relatie tussen een zwarte en een blanke is in die tijd en streek “not done”. Helen trekt zich hier in zoverre wat van aan dat ze uiteindelijk besluit met Isaac te vluchten naar de grote stad Chicago. In eerste instantie om hem voorzichtig los te kunnen laten, maar na een liefdesverklaring van Isaac om hun relatie een kans te geven. Hier eindigt het verhaal enigszins abrupt. In de laatste passage lijkt het of Isaac definitief afscheid heeft genomen van Helen, maar zeker weten doe je het niet.

Zoals gezegd proef je uit alles dat Isaac zijn nieuwe leven wil laten slagen, maar dat zijn verleden hem blijft achtervolgen. Niet in de laatste plaats omdat hij zijn naam heeft te danken aan zijn verleden. Hij lijkt een deel van zijn identiteit kwijtgeraakt door de vele namen die hij in de loop van de tijd heeft gehad.

Wat Helen betreft: ze lijkt gedoemd te eindigen als oude vrijster, totdat ze een relatie met Isaac krijgt. Maar dankzij de problemen die uit deze relatie voortvloeien, wordt het waarschijnlijk toch bewaarheid. Helen heeft besloten om niet zo te worden als haar moeder: eenzaam, verlaten en wegkwijnend in haar eigen huis. Toch lijken al haar handelingen haar precies in die richting te duwen. Helaas krijgen we niet te horen hoe haar leven afloopt en of ze zich nu wel of niet heeft los geworsteld van haar moeder.

Al met al een bijzonder verhaal, met een, voor mij, onbevredigende afloop. Maar zo mooi verteld, dat Mengestu zelfs mij met een gevoel van verlies achtergelaten heeft. Alsof ik zelf in de huid van Helen en Isaac gekropen was. Knap als je dat als schrijver voor elkaar kunt krijgen! Daarom geef ik 4 van de 5 sterren aan deze bijzondere roman.