Help, de psychiater wordt gek – Frits Oostervink

Recensie: Help, de psychiater wordt gek – Frits Oostervink
Uitgeverij: Uitgeverij De Brouwerij | Brainbooks
20190323_221602.jpg

Een schrijnend bericht: de GGZ wordt steeds meer uitgekleed, met alle gevolgen van dien. Helaas hebben zowel mijn partner als ik hebben de afgelopen jaren beide ondervonden dat het best wel triest gesteld is met de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Van lange wachtlijsten tot verkeerde overdracht of geen controle op medicatie. Gelukkig zijn we zelf nog scherp genoeg om ons hiervan bewust te zijn en aan de bel te trekken als iets niet klopt, maar ik vraag me af wat de psychiatrische patiënten die minder mondig of scherp zijn moeten… Schrijnend… Daarom ben ik heel erg benieuwd naar het verhaal van een insider: de psychiater zelf. Hoe beleeft hij de versobering van en bezuinigingen in de GGZ? Welke consequenties ziet hij? Is het zo erg als ik zelf bedenk, valt het wel mee of is het misschien nog veel erger?

Samenvatting
Als patiënten hamerstukken worden: zorgen om de zorg

Na een ‘bijna-calamiteit’ met een patiënt kondigt de auteur, een ervaren ouderenpsychiater in een ggz-instelling, voor zichzelf een patiëntenstop af omdat hij onder de hoge werkdruk niet de medische verantwoordelijkheid wil nemen voor nog meer patiënten. Tijdens het functioneringsgesprek met zijn manager dat hierop volgt, voelt hij zich niet serieus genomen.

Hij begint aantekeningen te maken die hij later uitwerkt tot een uniek dagboek van een werkweek. Daarmee geeft hij een indruk van de diversiteit aan activiteiten en hoe hij tegen de stroom in tracht goede patiëntenzorg te leveren. Hij beschrijft de harde en onnavolgbare tegenstellingen die hij in de zorg tegenkomt, wat het hem doet en hoe hij zich staande houdt tegenover de overbodige regels, procedures en voorschriften die hem belemmeren in zijn werk, afgewisseld met persoonlijke gedachten en unieke verhalen over patiënten met hun psychiatrische achtergrond.

Ouderenpsychiatrie is een heel andere tak van sport dan de jongere volwassenenpsychiatrie, met meer aandacht voor de complexe invloed van geestelijke en lichamelijke veroudering op psychiatrische -, cognitieve – en somatische aandoeningen en de sociale context waarbinnen ouderen, hun verwanten en ambulante zorg interacteren. Het aantal ouderen neemt toe en daarmee ook het aantal met een psychiatrische aandoening die deskundige hulp zullen behoeven.

‘Help. de psychiater wordt gek’ maakt een breder publiek bekend met de ouderenpsychiatrie en de invloed van alle wet- en regelgeving en administratieve lastendruk op het dagelijks werk. Het wil een bijdrage leveren aan de discussie of wij met het nieuwe zorgstelsel en de bijbehorende zakelijke mentaliteit die ermee gecultiveerd wordt wel op de goede weg zijn.

Het boek is bedoeld voor iedereen die met dit onderwerp bezig is, voor patiënten en familie, professionals (in opleiding), bestuurders en managers werkzaam in de GGZ.

Over de auteur
Frtits Oostervink (1952) studeerde geneeskunde aan de VU in Amsterdam en specialiseerde zich tot psychiater in Maastricht. Tijdens deze opleiding maakte hij kennis met de ouderenpsychiatrie waarin hij inmiddels 30 jaar werkzaam is. De afbouw van voorzieningen voor ouderen en het wegbezuinigen van ouderenafdelingen in de GGZ beziet hij met zorg.

Mijn mening
Het is erg, veel erger dan ik zelf had kunnen bedenken. Je krijgt via de media wel eens wat mee, maar het blijkt verder te gaan dan wat je hoort en leest. Het is confronterend om te lezen hoe de GGZ-zorg uitgekleed wordt. Meer administratie, minder personeel en dus minder aandacht voor de patiënt en meer kans op fouten. Wat ik schokkend vond om te lezen, is dat psychiaters eindverantwoordelijk zijn voor patiënten die ze soms niet of slechts één keer zien/spreken. Onverantwoord.

Het boek heeft een prettig format: in de vorm van een soort dagboek zijn de belevenissen van deze psychiater duidelijk en interessant beschreven. Soms werd het een beetje langdradig, maar door de interessante materie wilde ik wel steeds verder lezen. De hoofdstukken zijn wat aan de lange kant, zodat ‘even het hoofdstuk uitlezen’ er vaak niet bij was voor mij. Daarvoor was het net iets te veel informatie in een keer, maar ik denk dat het een mooie vergelijking is voor de werkdag van een psychiater: te lang en te veel informatie. Verder heeft het boek een mooie cover, die direct de aandacht trekt en de boodschap onderstreept.

Een minpuntje zijn de vele patiënten waarvan de casus beschreven worden. Dit onderbreekt het verhaal meestal en door de grote hoeveelheid patiënten was ik soms het spoor bijster en moest ik weer even terugbladeren naar de casusbeschrijving om te weten om wie het nu ook alweer ging. Ik kan me voorstellen dat psychiaters dit soms ook zo ervaren in hun werk.
Tegelijkertijd zijn de casussen op zich heel goed geschreven, begrijpelijk ook, en nodig voor het verhaal. Zo wordt de urgentie van het verhaal nog duidelijker. Het is dus eigenlijk een plus-minpuntje.

Mijn ouders hebben hun hele werkzame leven in de gezondheidszorg gewerkt en zelf heb ik ruim zes jaar bij een zorgverzekeraar gewerkt. Dat scheelt bij dit verhaal: ik begrijp meteen waar Frits Oostervink het over heeft als hij over DBC’s, pammetjes en andere medicatie of medische termen begint. Dat kan voor mensen buiten dit vak nog wel een belemmering zijn bij het lezen van dit boek, hoewel Oostervink zijn best doet om termen uit te leggen of makkelijker te omschrijven. Het haalt wel de vaart uit het verhaal.

Voor mij is het dus een duidelijk, verhelderend en daardoor schokkend boek. Een aanrader als je wilt weten wat er nu echt in de psychiatrie speelt en wat de consequenties nu eigenlijk zijn. En dan heeft Oostervink zich hier alleen nog maar gericht op de ouderenpsychiatrie; we hebben het nog niet eens over de jeugdpsychiatrie, verslavingszorg of forensische psychiatrie. De gevolgen daar kunnen vaak nog verstrekkendere gevolgen hebben, kijk maar naar de berichten in de media…

Ik zou de politiek met klem willen aanraden dit boek te lezen en nog eens goed na te denken over de bezuinigingen in de zorg. En dan met name in de GGZ. Deze patiënten zijn ook ziek, ook al is het meestal niet zichtbaar. Deze patiënten hebben genoeg aan hun eigen geestelijke strijd. Psychiatrisch hulpverleners in alle gradaties voeren de strijd om hen beter te maken of hun leven te verlichten, daar moet geen strijd om de centen of om de aandacht van de hulpverlening bij komen. Het is zo vaak al zwaar genoeg. Niet alleen voor patiënten, maar ook voor de psychologen, psychiaters en psychiatrisch verpleegkundigen (en alle andere hulpverleners die ik nu vergeet) is het zwaar. Elke minuut moeten verantwoorden, targets moeten halen terwijl we het hier over patiënten van vlees en bloed hebben, die ieder weer op hun eigen manier reageren en waarbij geen casus gelijk is, behandelingen die niet kunnen plaatsvinden omdat er geen budget voor is, etc. Schrijnend, ik kan het niet anders zeggen.

Zoals ik eerder al aankondigde, splits ik mijn oordeel vanaf dit jaar op in verschillende onderdelen:

  • Cover en titel: 5*****
  • Verhaal: 5*****
  • Schrijfstijl: 3***
  • Redactie: 3***

 

Recensie: Hallo Lieverd – Kim van Schie

Recensie: Hallo Lieverd – Kim van Schie
Uitgeverij: Uitgeverij De Brouwerij | BrainbooksCover Hallo Lieverd

Voor Uitgeverij De Brouwerij | Brainbooks mag ik het boek Hallo Lieverd van Kim van Schie recenseren. Dat doe ik graag, omdat ik benieuwd ben naar het verhaal en de procedures rond een adoptie. Maar tegelijk ben ik ook sceptisch: zou het niet zo’n emotioneel jankverhaal gaan worden? Of juist het tegenovergestelde: een kil en afstandelijk verslag en een opsomming van gebeurtenissen? Vol goede moed sla ik het boek open…

Samenvatting
Hallo lieverd is een spannend, vertederend en waargebeurd verhaal over hoe een jonge vrouw zich staande probeert te houden tijdens een heftige adoptieprocedure in Nigeria.

Overvallen door angst, corruptie en ziekte probeert ze met een dosis humor het plotselinge moederschap het hoofd te bieden. Daarbij leert ze waardevolle levenslessen over het loslaten van perfectie en controle.

Dankzij volledige openheid van de auteur over de strijd met zichzelf is dit verhaal een inspiratie voor anderen, ook buiten de wereld van adoptie en moederschap. Kwetsbaar, rauw en eerlijk.

Over de auteur
Kim van Schie is journalist en een enthousiaste, gedreven en creatieve verhalenverteller. Als kind kroop ze daarvoor het liefst achter een ouderwetse typemachine. Later gebruikte ze vooral de microfoon en camera om verhalen op te tekenen als journalist. Inmiddels is ze eigenaar van haar eigen bedrijf Storyline Media en heeft ze ook de pen weer opgepakt. Als tekstschrijver en maker van online video’s vertelt ze nu ook de verhalen van allerlei organisaties en bedrijven. Maar haar eerste boek gaat over haar eigen persoonlijke verhaal: de adoptie van haar dochter Pauline.

Mijn mening
Diep onder de indruk. Ik wist wel dat een adoptieprocedure een lang en moeizaam traject is. Maar dat het psychisch zoveel impact heeft, had ik nooit kunnen bedenken. Ik heb zelf kinderen, maar blijkbaar groei je er in die 9 maanden zwangerschap naartoe om moeder te zijn en je ontmoet je kind direct na de geboorte. Met zo’n adoptietraject is het zo onvoorspelbaar of en wanneer je moeder gaat worden. En als je dan eindelijk dat telefoontje krijgt, ben je ‘ineens’ moeder, nog zonder dat je je kind ontmoet hebt. Bizar lijkt me dat.

Wat een bewondering heb ik voor Kim, die haar levensles in loslaten van controle en perfectie wel op een heel extreme manier heeft geleerd. Zij en haar man hebben zoveel te verduren gehad, ze hebben zoveel geduld en doorzettingsvermogen, petje af. Ik heb soms met verbazing gelezen hoe het er in Nigeria aan toe gaat met de procedures. Hoe corrupt het land is, maar ook erg bureaucratisch. Maar ik heb ook gelachen, om de herkenbare strubbelingen met een peuter en de ogenschijnlijke normale dingen voor ons, die in Nigeria zo anders zijn. De verbazing van Kim en haar man hierover, maar ook hun nuchtere manier om hiermee om te gaan.

En wat ontroerend hoe Pauline reageert op haar nieuwe ouders. Hoe snel ze ‘gewend’ is aan de nieuwe situatie en dat ze vooral haar nieuwe moeder geen moment uit het oog verliest. Hoe moeilijk die omschakeling daarna is van fulltime aandacht in het bloedhete Nigeria naar minder aandacht (vanwege werk van de ouders) in ons koude kikkerlandje.

Er komt nogal wat kijken bij adoptie. Daar had ik nooit zo bij stil gestaan. Dit boek is dan ook echt een eyeopener en wat mij betreft een must read voor mensen met een adoptiewens. Kim, bedankt voor dit intieme kijkje in jouw leven en jouw beleving van deze procedure. Je dochter kan trots op je zijn dat je dit (ook voor haar) hebt vastgelegd! Je hebt mijn 5***** dik verdiend!

 

Blogtour: Ik leef in een wereld die ik niet ken – Marjolijn Markus

Blogtour: Ik leef in een wereld die ik niet ken – Marjolijn Markus cover-ik-leef-in-een-wereld-die-ik-niet-ken
Uitgeverij: Uitgeverij De Brouwerij | Brainbooks

Voor Uitgeverij De Brouwerij | Brainbooks mag ik meedoen aan de blogtour van Ik leef in een wereld die ik niet ken van Marjolijn Markus. Vroeg of laat krijgt iedereen wel eens, direct of indirect, te maken met dementie. Ik ben dan ook erg nieuwsgierig naar hoe de directe familie het ervaart als een dierbare Alzheimer krijgt.

Samenvatting
Koos Markus is een vitale, intelligente man die tot zijn 78e jaar een accountantskantoor heeft. Opeens doet hij zijn auto weg, vergeet hij afspraken, weet hij handig gebeurtenissen te omzeilen of vergissingen te camoufleren en stopt hij van het ene op het andere moment met zijn zaak. Koos heeft Alzheimer. Zijn dochter Marjolijn is verpleegkundige en wordt nu zijn mantelzorger. Zij neemt de lezer mee in een wereld die al lang niet meer de zijne is, waardoor ze zowel moeilijke als mooie momenten met haar vader meemaakt.

Door de Ziekte van Alzheimer werden de rollen omgedraaid: daar waar de vader zijn dochter vroeger met veel liefde bij de hand nam, deed zij dit de laatste jaren van zijn leven bij hem.

Over de auteur
marjolijn_markus_zw-w27Marjolijn de Jong-Markus (1961) werkte 25 jaar in de gezondheidszorg. Toen zij haar werk in de verpleging moest opgeven stond haar wereld op zijn kop. Op het moment dat haar vader de eerste verschijnselen van dementie ging vertonen, legde ze zich vol passie toe op de zorg voor hem en hield ze via een langdurige mailwisseling familie en vrienden op de hoogte van zijn ziekteproces. Deze eerste notities vormden het idee voor dit boek dat ze wilde schrijven als eerbetoon aan haar vader. Niettemin werd het daarnaast ook een boek dat veel inzicht biedt in de ontwikkeling van dementie in het algemeen en hoe je als familie en vrienden met het veranderende gedrag van een dierbare persoon kunt omgaan. Daarmee richt de auteur bovendien onbewust een schijnwerper op de mantelzorg als onmisbare schakel tussen patiënt en het medisch circuit.

Mijn mening
Zoals verwacht, was dit een heftig verhaal, met mooie, maar ook schrijnende anekdotes. Mijn pake (Fries voor opa) was ook dement, ik heb hem bijna niet anders gekend. Ik herken dan ook veel in het verhaal van Marjolijn. Ik begrijp de worstelingen waar Marjolijn mee zit: Zie ik het wel goed? Is het echt zo erg? Overdrijf ik niet? Het valt best wel mee, hij is nog best helder, toch? In mijn ogen is die eerste fase het moeilijkst voor iedereen. De omstanders twijfelen of hij niet gewoon wat vergeetachtig is, omdat iedereen wel eens iets vergeet. Maar ook voor degene zelf is het moeilijk: je raakt je houvast kwijt, vergeet steeds vaker iets waar je nooit eerder last van had.

Marjolijn heeft dit verhaal dan ook erg mooi verteld. Simpel, rauw en confronterend, maar dat is ook precies zoals het is. Met respect voor iedereen die betrokken is, schrijft ze haar ervaring van zich af. Ze legt de vinger op de zere plek, door bijvoorbeeld een situatie in het ziekenhuis te beschrijven. Dat zelfs het personeel in een ziekenhuis niet weet om te gaan met dementerenden is best schokkend. Toch moeten we ons ook realiseren dat omgang met dementie eigenlijk een specialisatie is. Maar gezien de vergrijzing, denk ik toch dat iedere zorgspecialist, van verzorgende tot arts, deze specialisatie zou moeten volgen.

Ik kan er nog heel over zeggen, maar ik wil niet teveel verraden over de inhoud van het boek. Hoe voorspelbaar het misschien ook is voor mensen die met dementie te maken hebben (gehad). Marjolijn heeft haar verhaal goed en indringend verteld. Ze heeft ons een prachtig inkijkje in haar eigen leven en dat van Koos gegeven, maar ook in dat van (familie van) dementerenden in het algemeen. Een ontroerend, pijnlijk, maar tegelijk ook prachtig persoonlijk verhaal. Daarom krijgt Ik leef in een wereld die ik niet ken 4**** van mij.